ค่าธรรมเนียม Shopee ที่คนมองข้าม

เวลาคนถามว่า Shopee หักกี่เปอร์เซ็นต์ คำตอบที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือตัวเลขค่าคอมมิชชั่น แล้วก็จบแค่นั้น พอเงินเข้าบัญชีจริงกลับน้อยกว่าที่คิดไว้ทุกครั้ง

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ใครซ่อนอะไร แต่อยู่ที่ค่าธรรมเนียมไม่ได้อยู่ในรายงานเดียวกัน บางตัวอยู่ในรายการรับเงิน บางตัวอยู่ในหน้าโปรแกรมการตลาด ค่าแอดอยู่คนละแดชบอร์ดไปเลย ไม่มีหน้าไหนบวกให้ครบ

ตัวเลขทั้งหมดในบทความนี้เป็นการประมาณจากอัตราทั่วไปในตลาด ไม่ใช่อัตราทางการของร้านคุณ ให้ใช้เพื่อเห็นภาพ แล้วเทียบกับไฟล์จริงตามวิธีท้ายบทความ

ชั้นที่หนึ่ง ค่าธรรมเนียมที่เลี่ยงไม่ได้

สามตัวนี้เกิดขึ้นทุกออเดอร์ที่สำเร็จ ไม่ว่าคุณจะทำอะไร

ค่าคอมมิชชั่นคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของราคาสินค้า ร้านทั่วไปอยู่ในช่วงประมาณ 7 ถึง 17% แล้วแต่หมวดสินค้า ร้านใน Mall สูงกว่านั้น นี่คือตัวที่ทุกคนรู้จัก

ค่าธุรกรรมประมาณ 3.2% เป็นตัวที่คนลืมบ่อยที่สุด และจุดที่หลายคนไม่รู้คือมันคิดจากยอดที่รวมค่าจัดส่งด้วย ไม่ใช่แค่ราคาสินค้า ยิ่งของชิ้นเล็กราคาถูกแต่ค่าส่งแพง เปอร์เซ็นต์จริงเทียบกับราคาสินค้าจะสูงกว่าที่คิด

ค่าธรรมเนียมต่อออเดอร์ประมาณ 1 บาทต่อออเดอร์ที่สำเร็จ ฟังดูน้อยมาก แต่ถ้าเดือนนึงมี 250 ออเดอร์ก็ประมาณ 268 บาท ไม่ใช่ก้อนที่ทำให้เจ๊ง แต่เป็นตัวอย่างที่ดีว่าของเล็กๆ รวมกันแล้วไม่เล็ก

รวมชั้นแรกประมาณ 11 ถึง 14% ของยอดขาย

ชั้นที่สอง โปรแกรมที่คุณกดสมัครเอง

ตรงนี้คือชั้นที่ทำให้ตัวเลขต่างจากที่คาดไว้มากที่สุด เพราะมันไม่ใช่ค่าธรรมเนียมบังคับ แต่เป็นโปรแกรมที่คุณเลือกเข้าเอง และมักคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของยอด ไม่ใช่ค่าสมัครก้อนเดียว

โปรแกรมส่งฟรีและโค้ดคุ้มรวมกันอยู่ในช่วงประมาณ 5 ถึง 8.5% ของยอดขาย เหตุผลที่คนไม่รู้สึกว่ามันแพงคือมันช่วยให้ขายได้จริง ยอดขึ้นจริง แต่ถ้ายอดขึ้น 15% ในขณะที่โปรแกรมกินไป 7% คำถามคือส่วนต่างนั้นคุ้มกับของที่คุณต้องแพ็กเพิ่มไหม

ที่ต้องเน้นคือชั้นนี้เป็นชั้นเดียวที่คุณตัดสินใจได้เอง ไม่ได้แปลว่าต้องถอนตัว บางร้านคุ้มมาก บางร้านไม่คุ้ม แต่คุณควรรู้ตัวเลขก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่รู้ตอนเงินเข้าแล้ว

นอกจากนี้ยังมีส่วนลดหรือโค้ดที่ร้านออกเอง ซึ่งไม่ใช่ค่าธรรมเนียมของใครเลย แต่หายไปจากยอดเหมือนกัน หลายร้านออกโค้ดรวมกันแล้วเกิน 5% ของยอดโดยไม่เคยรวมยอดดู

ชั้นที่สาม ค่าแอด

ค่าแอดไม่ใช่ค่าธรรมเนียม แต่ในทางเงินสดมันคือเงินที่หายไปจากยอดขายเหมือนกัน และเป็นก้อนที่แยกรายงานชัดเจนที่สุด คืออยู่คนละที่กับรายการรับเงินเลย

ร้านที่ยิงแอดจริงจังมักใช้ราว 5 ถึง 8% ของยอดขาย ปัญหาคือคนดูค่าแอดเป็นยอดรวมรายเดือน เช่น "เดือนนี้ใช้แอดไป 6,000" แต่ไม่เคยผูกกลับไปว่ามันเท่ากับกี่เปอร์เซ็นต์ของยอด และเหลือกำไรหลังแอดเท่าไร

ทำไมยอดเงินเข้าบัญชีถึงต่างจากยอดขายมาก

ลองรวมทั้งสามชั้นบนยอดขาย 100,000 บาท

ชั้น	รายการ	ประมาณ	บาท
1	ค่าคอมมิชชั่น	12%	-12,000
1	ค่าธุรกรรม	3.2%	-3,200
1	ค่าธรรมเนียมต่อออเดอร์	250 ออเดอร์	-268
2	โปรแกรมส่งฟรี/โค้ดคุ้ม	6.4%	-6,400
2	โค้ดที่ร้านออกเอง	5%	-5,000
3	ค่าแอด	6%	-6,000
	รวมหัก	ประมาณ 33%	-32,868
	เงินเข้าบัญชี		ประมาณ 67,100

นี่คือเหตุผลที่ยอดขายแสนนึงแล้วเห็นเงินเข้าหกหมื่นกว่า ไม่มีอะไรผิดปกติ แต่ถ้าคุณตั้งราคาขายโดยคิดว่าจะโดนหักแค่ค่าคอมมิชชั่น ส่วนต่าง 20% ที่เหลือคือกำไรที่หายไปตั้งแต่ก่อนเริ่มขาย

และย้ำอีกครั้งว่า 67,100 ยังไม่ใช่เงินที่ใช้ได้ เพราะยังไม่ได้หักค่าของ ค่ากล่อง ค่าส่ง ของตีกลับ และค่าใช้จ่ายประจำ

ดูตัวเลขจริงของร้านคุณได้จากไฟล์ไหน

อย่าเชื่อเปอร์เซ็นต์ในบทความนี้ ให้ดูของจริง ซึ่งอยู่ในไฟล์รายรับของคุณเอง

ใน Seller Centre ไปที่การเงิน เลือกรายได้ของฉัน แล้วเข้าหน้ารายละเอียดรายได้ เลือกแท็บที่โอนเงินแล้ว จากนั้นกดส่งออกเป็นไฟล์ ไฟล์นี้ดีกว่าตารางอัตราทุกตาราง เพราะมันคือตัวเลขที่ถูกหักจริงรายออเดอร์ ไม่ใช่ตัวเลขที่เราคำนวณเดาเอา

เปิดไฟล์แล้วทำสามอย่าง หนึ่ง รวมคอลัมน์ค่าธรรมเนียมทุกคอลัมน์ ไม่ใช่แค่คอลัมน์ค่าคอมมิชชั่น สอง เอายอดรวมนั้นหารด้วยยอดขายรวม จะได้เปอร์เซ็นต์จริงของร้านคุณ สาม เปิดรายงานค่าแอดของเดือนเดียวกันแล้วบวกเข้าไป เพราะมันไม่อยู่ในไฟล์นั้น

ตัวเลขที่ได้มักสูงกว่าที่เดาไว้ประมาณ 5 ถึง 10 จุด และนั่นคือตัวเลขที่ควรใช้ตั้งราคา ไม่ใช่ตัวเลขในหัว

ถ้าอยากเห็นภาพเร็วๆ ก่อนจะไปนั่งเปิดไฟล์ ลองใส่ยอดขายกับเปอร์เซ็นต์คร่าวๆ ที่ เครื่องคิดเลขหน้าแรก ใช้ได้ทันทีไม่ต้องสมัคร แล้วค่อยกลับมาแก้ตัวเลขให้ตรงเมื่อเปิดไฟล์จริงแล้ว

ตัวเลขทั้งหมดเป็นการประมาณเพื่อช่วยตัดสินใจ อัตราจริงต่างกันตามหมวดสินค้า ประเภทร้าน และโปรแกรมที่เข้าร่วม